G—NEWS (DILI) — Iha lutu nia leet ne’ebé hale’u katóliku sira iha mundu tomak, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, arsebispu Díli nian, ohin desloka ba Vatikanu, Roma, hodi tuir funeral Sua Santidade Papa Francisco nian no hola parte iha konklave, eleisaun Papa foun.
Kardeál Virgilio nia saída marka momentu istóriku ida ba Igreja Katólika iha Timor-Leste. Fiél no ema lokál rihun ba rihun hato’o sira-nia orasaun, ba Santu Padre ne’ebé lakon vida, no mós ba Kardeál nia viajen ne’ebé sei lori rai Lorosa’e nia lian ba Igreja Katólika mundiál nia fuan.
“Desde horseik, bainhira notísia kona-ba Papa Francisco nia mate espalla, ita asiste sarani sira espresa sira-nia domin, respeitu no orasaun sinseru,” Kardeál Virgilio hateten molok atu sai.
Papa Francisco nia funeral tuir planu sei partisipa hosi xefe Estadu sira, líder espirituál sira, no kardeál sira nia fileira tomak hosi parte oioin iha mundu. Tuir kalendáriu italianu, reuniaun dahuluk hosi kardeál sira hahú ohin iha tuku 9 dadeer.
“Igreja, bainhira Papa ida mate, konvida Kardeál sira atu halibur, reza hamutuk, no husu Espíritu Santu nia orientasaun. Ita husu ba Maromak atu haraik mai ita líder ida ne’ebé matenek, santu, no bele lori Igreja ba futuru ne’ebé nakonu ho esperansa,” akresenta kardeál Virgilio.
Iha nia itineráriu iha Roma, kardeál Virgilio sei tuir funeral ida, hola parte iha série enkontru preparatóriu sira ba konklave, no hamutuk ho kardeál sira seluk iha Kapela Sistina ba eleisaun Papa foun ida.
Povu Timor-Leste, ho fuan nakonu ho orasaun no esperansa, akompaña viajen ida ne’e. Momentu ida ne’ebé fó hanoin mai ita hotu kona-ba hamutuk hosi Katóliku sira iha mundu tomak iha tristeza no esperansa ne’ebé fahe — ba futuru Igreja no mundu nian.
Kardeál Virgilio nia prezensa iha Vatikanu sei lori esperansa no lian sarani Katóliku sira husi Timor-Leste, nasaun ki’ik ida forte iha fiar no istória luta espirituál nian.
Nu’udar kardeál úniku husi Timor-Leste, Virgilio nia prezensa iha konklave ne’e hanesan marku ida ne’ebé kona ema barak nia fuan.
Sarani sira iha Diocese Dili, Baucau no Maliana halibur hamutuk iha igreja sira hodi halo misa no reza hamutuk.
Sira reza ba Kardeal nia viajen ho seguru, no husu Espíritu Santu nia orientasaun atu nia bele hetan matenek iha prosesu atu hili Amu-Papa tuir mai.
Prosesu atu hili Amu-Papa, ka konklave, hanesan tradisaun ida ne’ebé sagradu liu iha Igreja Katólika. Kardeál sira sei taka metin iha Kapela Sistina, tesi hosi mundu esteriór, hodi reza, diskute no hili líder foun ida Kreda nian. Laiha komunikasaun ho mundu esteriór, no buat hotu halo iha atmosfera kontemplativa no submisaun kompletu ba Maromak nia vontade.
Papa Francisco nia mate husik hela tristeza klean, maibé loke mós kapítulu foun ida ba Kreda. Ninia figura, ne’ebé koñesidu tanba nia besik ba ema kiak sira, preokupasaun ba ambiente, no apelu ba justisa sosiál, kona ona ema millaun resin nia fuan. Agora, mundu hein sé maka sei kontinua tuir nia ain-fatin no lidera Kreda iha dezafiu sira tempu modernu nia leet.
Iha Vatikanu, klima hahú muda ba ida ne’ebé kalma maibé iha esperansa liu. Bandeira Vatikanu nian tun ba meia-mastru, sinál igreja nian toka ho lian neneik, no peregrinu sira hosi mundu tomak mai atu fó sira nia respeitu ikus ba Santu Padre. Fiar-na’in rihun ba rihun halibur iha Prasa S. Pedro, lori lilin, rozáriu no orasaun iha lian oioin.
Nu’udar sarani Katólika sira iha mundu tomak hein suar mutin ne’ebé sa’e husi chaminé Kapela Sistina nu’udar sinál ida katak Papa foun ida eleitu ona, povu Timor-Leste hein ho fuan nakonu ho esperansa. Atu orasaun sira husi rai Timor Lorosa’e fó forsa ba Kardeál Virgilio no lori naroman iha prosesu eleitorál lulik ida ne’e nia leet.

















loading="lazy" />