Timor-Leste ratifika akordu SAMOA

banner 120x600
313 Views

G—NEWS (DILI) — Parlamentu Nasionál aprova, iha Sesaun Plenária iha loron 22 fulan-Juñu, Projetu Rezolusaun Nú. 17/VI/2.ª, kona-ba ratifikasaun akordu SAMOA, ho votu a favor 58, laiha abstensaun ka votu kontra.

Proposta ratifikasaun ne’e aprezenta ba Parlamentu Nasionál hosi Governu, hafoin deliberasaun hosi Konsellu Ministru, iha loron 30 fulan-abríl tinan 2024, ne’ebé aprova proposta projetu rezolusaun respetiva ne’ebé aprezenta hosi Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun interinu, Francisco Guterres, atuál Ministru Interiór.

banner 325x300

Liu hosi komunikadu imprensa ne’ebé G-NEWS asesu iha portal governu nian, hateten Akordu SAMOA, ne’ebé asina iha loron 15 fulan-Novembru tinan 2023 iha illa Samoa, estabelese enkuadramentu legál foun ba parseria entre Uniaun Europeia no nasaun membru sira hosi Organizasaun Estadu Afrikanu, Karibe no Pasífiku nian (OACPS), hodi troka Akordu Cotonou, ne’ebé kaduka iha tinan 2020.

Ho validade tinan 20, Akordu SAMOA define prinsípiu komún ne’ebé regula relasaun entre Uniaun Europeia no Estadu sira OACPS nian, ho foku ba direitus umanus, demokrasia no governasaun di’ak; dame no seguransa; dezenvolvimentu umanu no sosiál; kreximentu ekonómiku sustentável no inkluzivu; sustentabilidade ambientál no mudansa klimátika; no mós migrasaun no mobilidade.

“Akordu ne’e bazeia iha baze komún ba signatáriu sira hotu, komplementa ho protokolu rejionál espesífiku tolu ba Áfrika, Karibe no Pasífiku, adapta ba kontestu sira no dezafiu sira hosi rejiaun ida-idak”, sita iha portal governu.

Akordu SAMOA asina ona durante Sesaun Espesiál Konsellu Ministru OACPS nian ho Uniaun Europeia, ne’ebé hala’o iha Samoa iha loron 14 no 15 fulan-novembru tinan 2023, iha enkontru ida ne’ebé koprezide hosi Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Timor-Leste nian, Bendito dos Santos Freitas.

OACPS hanesan organizasaun intergovernamentál ida ne’ebé kompostu hosi nasaun 79 hosi Áfrika, Karibe no Pasífiku, ne’ebé iha parseria istóriku ho Uniaun Europeia iha área dezenvolvimentu ekonómiku, integrasaun rejionál no kooperasaun polítika. Timor-Leste tama iha OACPS iha tinan 2007.

relavante