
G-NEWS (BALIBO) — Xefe Estadu Maiór Forsa Defeza Falintil (F-FDTL), Tenente Jenerál Falur Rate Laek, haktuir hikas kompromisu militár nian hodi fó apoiu no proteje liberdade imprensa iha Timor-Leste. Nia fiar katak serbisu jornalístiku la ameasa seguransa nasionál maibé halo parte iha sistema demokrátiku ne’ebé tenke mantein.
Falur haktuir katak F-FDTL harii iha valores luta Falintil nian, ne’ebe desde inisiu luta ba povu nia direitu atu koalia lia los. Tanba ne’e, restrinje mídia kontradiz ho istória no espíritu libertasaun nasaun nian.
Nia afirma katak forsa defeza labele haree krítika ka reportajen hosi mídia hanesan inimigu, enkuantu ida-ne’e hala’o ho étika no legál. Nia subliña, militár tenke hamriik hodi proteje povu no konstituisaun, la’ós suprime liberdade espresaun.
Deklarasaun ne’e hanesan sinál importante ida katak instituisaun defeza apoia demokrasia no la koloka imprensa hanesan adversáriu ba estadu. Falur alerta katak tauk ba mídia sei hafraku de’it konfiansa públiku nian, enkuantu abertura hametin estabilidade nasionál.
“ Nu’udar Chefe estadu Maior Jeneral forsa armadas nian, ha’u hakarak afirma solene komprimisiu ita nia forsa armadas nian hodi defende liberdade imprensa iha timor leste, komprimisiu ida nee laos deit institusional maibe istoriku, Falintil FDTL erdiru hosi rezistensia armadas hasoru okupasaun rekoñese katak nia misaun atual atu defende soberania nasional inklui defende valor demokratiku sira ne’ebé ita luta iha tinan barak nia laran, liberdade imprensa laos ameasa ba seguransa nasional nemak ninia garantia imprensa ida ne’ebé livre no responsavel professional mak aliado diak ba forsas armada professional ne’ebé kompromitido ho valor demokratika sira tamba nee ha’u garante ba professional media sira ne’ebé presenti iha nee katak F-FDTL sei defende nafatin imi nia liberdade Informasaun no ba imi nia direitu atu kestiona” Komprimisiu nee Chefe Estado Maior Jeneral Falintil Forca Defeza Timor Leste Tenente Jeneral Falur Rate Laek hato’o iha reflesaun Nasionál iha Komemorasaun Loron Nasional Liberdade Imprensa Ba Dala Tolu No Trajédia Balibo Five Ba Dala Lima Nolu Iha Balibó Kuarta feira (15/10/2025)
Xefe Estadu Maior F-FDTL, Tenente Jenerál Falur Rate Laek, afirma katak liberdade imprensa la fó ameasa ba seguransa nasionál.
Nia repete militár nia kompromisu atu defende meiu komunikasaun sosiál sira ne’ebé hala’o operasaun ho étika no legál.
Falur mós enkoraja jornalista sira atu ho aten-barani buka lia-loos no hato’o informasaun ba justisa no demokrasia iha Timor-Leste.
“Ba jornalista timor oan sira ha’u hakarak diriji liafuan espesial ida kona-ba rekonesementu no responsabilidade, itabot sira mak eredeiru sira ba legadu hosi balibo five, ita boot sira nia misaun atu buka no habelar informasaun atu promove justisa ne’ebé fundamental no konsulidadsaun ita nia demokrasia, labele para hodi buka lia los kompromete ita boot sira nia defeza ba justisa no inkoruptivel iha itaboot sira nia komprimisiu ba informasaun ne’ebé los ne’ebé istoria timor leste hakerek hela itboot sira nia provilejiu no responsabilidade atu rejista ba jerasaun foun sira iha futuru “ afirma Falur Rate Laek.
Provedór Direitus Umanus no Justisa Virgilio Guterres fó sai alerta ida ne’ebé kle’an ba jornalista sira atu labele ta’uk ho liberdade negativu, partikularmente sira ne’ebé relasiona ho interferénsia iha sala redasaun. Nia subliña katak imprensa tenke independente nafatin, labele sujeita ba presaun polítika ka interese vestu, tanba liberdade loloos signifika serbisu lahó tauk no responsabiliza nafatin ba lia-loos no ba públiku.
“Ha’u nia lia menon ba kolega jornalista sira lalika preokupa demais ho liberdade negativu ka negative freedom signifika governu interven demais iha sala redasaun,politika sira intervene demais iha sala redasaun kontinua halo,se governu ka politika nain sira intervene,ita boot sira hakerek noticia kona ba intervensaun nee “ Virgilio Guterres Profunda
Entretantu iha tinan 2023 Governu da Ualu Liu Hosi Konsellu ministru hodi Deside Loron Nasional Liberdade imprensa iha loron 16 fulan Outubro.

















loading="lazy" />