G-NEWS (DILI) — Eis Traballador Korea Ricardo Gusmão Marques Ne’ebé Serbisu Iha Korea Do Sul Iha Tinan 2010 To’o 2020 Konsege Halo Ona Investementu Iha área Agrikultura Ho Negosiu Hidroponik Alfase No Salsa Kuaze hektares Rua Iha Area Uai-Lili Postu Administrativu Baucau Vila Munisipiu Baucau.
Ba G-News Ricardo hateten, prosesu ba dokumentus iha Sekretariu Estadu Formasaun Professional No Empregu (SEFOPE) iha tinan 2008 no hetan oportunidade ba serbisu iha Korea iha tinan 2010 konsege halo ona uma ida, sosa kareta tolu,motorizada lima no halo investementu negosiu Hidroponik iha Timor Leste.
“ Hau hahú kursu lian korea iha Sekretariu Estadu Formasaun Professional No Empregu iha tinan 2008 no prosesu dokumentus iha tinan 2009 no hetan oportunidade ba serbisu iha Korea Ho Kompaña Baekjonhei Nongsa iha tinan 2010-2020, durante serbisu iha korea iha tinan sanulu, tinan lima tuir sistema legal, serbisu iha area agrikultura ho Hodroponik no tinan lima seluk ho iligal serbisu iha fabrika no konsege hetan salariu kuaze USD $70.000, no osan ne’ebé hau hetan konsege halo ona uma ida, sosa Kareta tolu ho marka Bascolante ida, Carry Ida, DFSK Ida, Motorizada Lima Ho Marka Mega Pro Ida, Sonic Ida, Meo Beat Tolu, nomos halo investementu negosiu area agrikultura hidroponik salsa no alfase iha Suco Uai-lili Postu Administarivu Baucau Vila Munisipiu Baucau”. Haktuir Eis Traballador Korea Ricardo Gusmão Marques Ba Jornalista G-News Liu husi Via Whatsapp iha Sesta feira (21/08/2026)
Recardo haktuir iha korea nia seidauk iha hanoin ida atu halo investementu negosiu ruma iha Timor Leste “Klaru Katak Momentu hau iha korea seidauk iha hanoin ida kona ba investimentu negosiu ida maibe hau hakarak mak sosa kareta, motor no halo uma deit maibe halo fali reflesaun ida katak Hidroponik la’ós de’it teknolojia foun, maibé mós solusaun kmanek ba futuru agrikultura nian entaun Ne’e mak inspirasaun prinsipál balu ne’ebé halo hau hakat ba negósiu hidroponik,” Haktuir Ricardo.
Iha tinan 2021 Ricardo hahú halo istimasaun ho orsamentu $200 hodi Investimentu Negosiu Hidroponik nee hahú husi kuda Alfase ho salsa uja paralon 4 bá too tinan 2022,depois halo Green House iha tinan 2023 no comesa Husi ne too ohin loron Alfase no Salsa kuaze hektares rua ona. Atividade negosiu hidroponik nee fo apoiu mos ba familia nia nesisidade bazika no kada tinan simu estudante estajiariu husi Escola Técnica Agricultura Fuiluro nomos Istituto Católica Para A Formação Professores (Marista Baucau).
Traballador Diaspora nee sujere ba governu fo formasaun jestaun negócio, facilita credito ho funan kiik hodi bele fo apoiu sira hodi investe negosiu iha rai laran, Alende nemos fo apoio hodi Sosa produto nebê diáspora Sira kuda ,no halo promosaun ba Ema seluk.
Diretor-Geral Secretariu Estadu Formasaun Profissional no Emprego (SEFOPE) Carlito do Rosário Cabral Hateten SEFOPE iha Programa Reintegrasaun atu apoiu fundus ba traballador diaspora ne’ebé hakarak investe negosiu iha timor leste nomos fo formasaun ba sira ho familia.
“Ita mos iha programa ida hanaran reintegrasaun foka liu ba familia no maluk sira ne’ebé serbisu iha Australia No seluk tan, fila fali mai ne’ebé sira iha ona inisiativa atu hahú halo aktividade ekonomiku balun iha timor leste hanesan kuda modo,hakiak manu broiler,loke kafetaria gues house no seluk tan, ita inisia sira ba buat rua mak fo formasaun Liu husi Instituto de Apoio ao Desenvolvimento Empresarial (IADE),SERVE.IP,Coperativa Café TL (CCTL),Banco Nasional TL (BNCTL) nomos fo apoiu orsamentu ruma.” Afirma Carlito
Carlito Sujere ba Trabaldor Sira ne’ebé serbisu iha Diaspora atu hetan esperensia foun hodi investe negosiu iha timor leste no tenki sai empregador maibe labele sai nafatin dezempregu.

















loading="lazy" />