G—NEWS (INTERNASIONAL) — Prezidente Estadus Unidus nian, Donald Trump, asina ona orden ida hodi hafraku mídia Voice of America (VOA). Trump akuza organizasaun notísia ne’ebé finansia hosi Estadus Unidus hanesan “anti-Trump” no “radikál”.
Deklarasaun ida hosi White House hatete katak orden ne’e sei “asegura katak kontribuinte sira la depende ona ba propaganda radikál”.
Inklui mós sitasaun sira hosi polítiku sira direita nian no hosi mídia sira ne’ebé kritika VOA tanba “eskerda” no “partidária”.
VOA harii durante Funu Mundiál Daruak hodi kontra propaganda Nazi nian.
Diretór VOA nian, Mike Abramowitz, hatete katak nia ho nia funsionáriu sira ne’ebé kuaze hamutuk 1,300 hetan orden atu foti lisensa maibé sei kontinua simu saláriu.
Orden ne’e haruka jestór sira atu “redús dezempeñu… ba nivel mínimu prezensa no funsaun nian ne’ebé maka ezije tuir lei.”
Abramowitz hatete katak orden ne’e impede VOA atu hala’o nia “misaun vital… liuliu agora, bainhira adversáriu sira Amérika nian, hanesan Iraun, Xina no Rúsia, gasta dolar biliaun sira hodi kria narrativa falsu sira hodi dezakredita Estadus Unidus.”
Orden prezidensiál ne’e alvu ba empreza inan VOA nian, Ajénsia norte-amerikanu ba Mídia Globál (USAGM), ne’ebé finansia mós meius komunikasaun sosiál la’ós lukrativu sira hanesan Rádiu Europa Livre no Rádiu Ázia Livre. Mídia sira-ne’e harii uluk atu kombate komunizmu.
CBS, parseiru BBC nian iha EUA, hatete katak funsionáriu sira VOA nian simu notifikasaun liuhosi email hosi Crystal Thomas, diretór rekursu umanu sira USAGM nian.
Fonte ida hatete ba CBS katak traballadór no vendedór internasionál hotu-hotu hateten katak agora laiha osan atu selu sira.
Email sira ne’ebé hetan hosi CBS informa ba xefe sira hosi Rádiu Livre Ázia no Rádiu Livre Europa/Rádiu Liberdade katak finansiamentu federal ba sira hetan tesi.
Klube Nasionál Imprensa, grupu reprezentativu prinsipál ba jornalista norte-amerikanu sira, hatete katak orden ne’e “sobu kompromisu antigu Amérika nian ba imprensa livre no independente ida”.
Nia hatutan tan: “Se sala redasaun tomak ida bele sai iha sorin iha kalan ida nia laran, saida maka ida-ne’e hatete kona-ba liberdade imprensa nian?
“Ajénsia tomak desmantela pedasuk ba pedasuk. Ida-ne’e la’ós de’it desizaun pesoál nian – ida-ne’e hanesan mudansa fundamentál ida ne’ebé tau iha perigu futuru jornalizmu independente nian iha VOA.”
VOA no mídia sira seluk iha USAGM nia okos serve rona-na’in liu 400,000,000 no jeralmente hanesan ho BBC World Service, ne’ebé hetan finansiamentu parsiál hosi governu britániku.
Ministru Negósiu Estranjeiru Xeku nian, Jan Lipavský, hein katak Uniaun Europeia bele ajuda mantein Rádiu Europa Livre/Rádiu Liberdade atu funsiona iha Praga.
Nia sei husu ba ministru Negósiu Estranjeiru europeu sira iha enkontru ida iha loron-segunda (17/03) hodi buka dalan sira hodi mantén pelumenus operasaun radiodifuzaun nian balun.
Elon Musk, bilionáriu no asesór superiór Trump nian ne’ebé maka tau matan ba korta boot sira ba Governu norte-amerikanu, uza ona nia plataforma mídia sosiál X hodi husu atu taka VOA.
Prezidente EUA nian mós hamenus finansiamentu ba ajénsia federal sira seluk—inklui sira ne’ebé iha knaar atu prevene ema sira ne’ebé laiha uma no sira ne’ebé finansia muzeu no biblioteka sira.
Trump kritika tebes VOA iha nia mandatu dahuluk. Foin lalais ne’e nia nomeia nia leal, Kari Lake, atu sai asesór espesiál ba USAGM.
Trump periodikamente afirma katak mídia prinsipál sira iha tendénsia hasoru nia. Nia bolu CNN no MSNBC hanesan “koruptu” iha diskursu ida iha Departamentu Justisa nian.
Lian Amérika nian lansa iha tinan 1942 ho mandatu ida atu kombate propaganda Nazi no Japaun nian. Ninia transmisaun dahuluk transmite liuhosi transmisaun ida ne’ebé empresta hosi BBC ba EUA.
Gerald Ford, enkuantu prezidente, asina karta públika VOA nian iha tinan 1976 hodi mantein nia independénsia editoriál.
Iha tinan 1994, Konsellu Governadór sira Transmisaun nian harii atu tau matan ba transmisaun la’ós militár.
Iha 2013, mudansa ida iha lei permite VOA no nia afiliadu sira atu hahú transmisaun iha EUA.

















loading="lazy" />