G—NEWS (INTERNASIONAL) — Primeiru-ministru Timor-Leste nian, Xanana Gusmão, husu ona deskulpa iha loron-segunda ne’e ba Governu tranzisaun guiniense tanba hatete ona iha semana liubá katak Guiné-Bissau hanesan “Estadu ne’ebé falladu”. Xanana Gusmão repete katak Timor-Leste maka kansela misaun CPLP ba Bissau.
Sita hosi ajénsia notísia Lusa, primeiru-ministru timoroan, Xanana Gusmão, husu deskulpa ba Governu tranzisaun guiniense tanba hatete ona katak Guiné-Bissau hanesan “Estadu falladu”.
“Ha’u husu deskulpa ba governu tranzisaun Guiné-Bissau nian. Ha’u mós rona katak ha’u ‘buat kiak ida’. Iha ne’e ha’u sempre dehan katak eroi luta rezisténsia nian mak povu foun. Laiha eroi seluk. Ha’u la’ós eroi. Ha’u la defende ha’u-nia an. Ha’u hakru’uk profundamente, maibé ho Prezidente Repúblika [José-Horta] ita deside ona atu la haruka sesaun ne’e,” deklara Xanana Gusmão bainhira remata workshop nasionál kona-ba validasaun lian jestuál iha Timor-Leste.
Timor-Leste asumi prezidénsia hosi Komunidade País sira Lian Portugés nian (CPLP) iha fulan-Dezembru, hafoin foti hosi Guiné-Bissau iha sekuénsia hosi tomada militár nian iha loron 26 fulan-Novembru, ne’ebé impede divulgasaun hosi rezultadu sira hosi eleisaun jeral sira.
Iha loron-kuarta ne’e, Xanana Gusmão hatete katak golpe militár ne’e hatudu “Estadu falladu”: “Ami ajuda harii sistema tomak, nomeadamente Komisaun Nasionál Eleitorál (CNE), hodi hala’o eleisaun demokrátika dahuluk iha Guiné-Bissau. Maibé hafoin ida ne’e, atu fila fali agora ho golpe militár ka golpe Estadu, ita la ko’alia ona kona-ba Estadu frajil kona-ba estadu ida ne’ebé falla.”
Resposta mosu lakleur hafoin, iha komunikadu hosi Ministériu Negósiu Estranjeiru Gineense nian ne’ebé konsidera katak “deklarasaun sira revela falta dignidade no postura polítika no morál” hosi parte Xanana Gusmão nian “hodi avalia realidade institusionál” nasaun nian.
Tuir deklarasaun ne’e, Timor-Leste kansela misaun good offices CPLP nian ba Bissau, maibé governu tranzisaun guineense afirma katak hanesan sira nia inisiativa hodi kansela tanba la rekoñese lejitimidade prezidénsia timoroan CPLP nian.
Buat ida ne’ebé Xanana Gusmão oras ne’e nega: “Ami mak kansela tanba sira dehan: ‘Tanba saida mak imi mai Timor? Imi laiha valór no imi nafatin mai ajuda fali ami’.”
Fontes: RFI

















loading="lazy" />