Polémika no dezafiu rekrutamentu pesoál PNTL 2025

Ekipa Kobertura | Editor: Amito Qonusere Araújo

Imajen: Relasaun Públika PNTL
Imajen: Relasaun Públika PNTL
banner 120x600
511 Views

G—NEWS (DILI) — Governu Timor-Leste hasai Rezolusaun Nú. 9/2025 ne’ebé hatuur polítika rekrutamentu ba Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ba tinan 2025. Polítika ne’e inklui planu atu rekruta membru foun hamutuk na’in 500, ne’ebé kompostu husi soldadu prontu hamutuk na’in 400, barak liu sei rekruta husi ema sivíl sira, nune’e mós ba pozisaun ofisiál hamutuk na’in 100. Aleinde ne’e, abertura ba konkursu públiku ba aseitasaun partisipante ba kursu formasaun ajente no kursu formasaun ofisiál sira mós halo parte iha rezolusaun ne’e.

Bazeia ba informasaun ne’ebé G-NEWS hetan, iha diferensa opiniaun ne’ebé mosu kona-ba prosesu rekrutamentu, liuliu kona-ba selesaun ba pozisaun ajente no ofisiál. Komandu-Jerál PNTL ne’ebé propoin planu rekrutamentu ba Ministériu Interiór, sujere atu ajente na’in 100 ne’ebé rekruta ne’e tenke hili entre indivídu sira ne’ebé tuir selesaun primeiru to’o kintu kursu, ho ezijénsia mínimu lisensiatura. Proposta ida-ne’e implika preferénsia ba ema sivíl sira ho edukasaun superiór ba pozisaun sira-ne’e.

banner 325x300

Maibé, Ministériu Interiór, tuir fonte sira ne’ebé konfiável ko’alia ba G—NEWS, iha loron kuarta-feira, loron 19 fulan-Fevereiru tinan 2025, konsidera hela opsaun polítika tolu iha prosesu selesaun ida-ne’e.

Tuir informasaun ne’ebé ami hetan katak, proposta Komandu-Jerál ba Ministériu Interior maka selesaun primeiru kursu to’o kintu kursu) ne’ebé ho lisensiatura. No Ministériu Interior iha planu ba versaun tolu (ida—ema sivil hotu maibé espesialidade-S1 ba leten), segundu— 50 % Sivil no 50 % PNTL (selesaun primeiru kursu to’o kintu kursu—grau lisensiatura), terseiru—Sivil hotu kedan maibé lisensiatura hotu)”, haktuir fontes konfirmadu ba G—NEWS.

Iha polítika ida-ne’e, iha debate ida ne’ebé maka’as tebes kona-ba impaktu negativu sira ne’ebé bele mosu bainhira simu ema sivíl sira ba pozisaun ofisiál sira iha instituisaun polísia nian. Asuntu ida ne’ebé preokupa liu mak potensiál ba tensaun atu mosu iha ierarkia polísia nia laran, partikularmente iha relasaun entre superiór no subordinadu sira.

Opozisaun ba movimentu ida-ne’e mós iha abut iha preokupasaun kona-ba falta esperiénsia operasionál ba sira ne’ebé uluk la envolve iha polisiamentu, no mós potensiál ba inkompatibilidade ho valór institusionál sira ne’ebé hein iha forsa polísia nia laran.

Aleinde ne’e, fontes konfiável ne’e mós informa ba G—NEWS katak, rekrutamentu internu ba ema na’in 100 ba pozisaun ofisiál sira ho selesaun bazeia ba background edukasionál no mós esperiénsia serbisu liu tinan lima.

Ho rekrutamentu internu ba ofisiais sira hamutuk na’in 100 ho selesaun primeiru kursu to’o kintu kursu) iha ona esperiensia serbisu durante tinan 5 ba leten, no grau akadémiku maioria mai husi Lisensiatura, Masteradu sanolu resin, no balun sei partisipa prosesu Doutramentu liu husi estudu online. haktuir fontes konfirmadu ba G—NEWS.

Polémika ne’e aumenta bainhira membru PNTL lubuk ida, ne’ebé lakohi fó sai sira-nia identidade tanba tauk hetan asaun dixiplinár, hato’o sira-nia insatisfasaun ho polítika rekrutamentu ne’e. Sira husu ba Ministériu Interiór atu avalia no hadi’a problema internu sira ne’ebé mosu iha prosesu rekrutamentu. Membru sira mós espresa katak, prosesu selesaun ba membru PNTL foun na’in 400 ne’e tenke hala’o ho transparénsia no neutralidade, hodi evita potensiál konflitu interese no garante katak simu de’it indivídu sira ne’ebé kualifikadu di’ak liu.

Iha komunikadu ne’ebé fó sai iha portal governu nian dehan, sorumutu Konsellu Ministrus nian iha loron 5 fulan-fevereiru tinan 2025 haktuir, Konsellu Ministrus aprova projetu Rezolusaun Governu nian, ne’ebé aprezenta husi Ministru Interiór, hodi define nesesidade rekrutamentu iha tinan 2025 ba Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no autorizasaun ba abertura konkursu públiku ba admisaun iha Kursu Formasaun Ajente no Kursu Formasaun Ofisiál.

Medida ida-ne’e ho objetivu atu reforsa pesoál PNTL, hodi garante kapasidade operasionál ne’ebé boot-liu no prezensa polísia ne’ebé efisiente liu iha teritóriu nasionál tomak.

Rekrutamentu ba ajente no ofisiál foun sira sei posivel atu rezolve defisit atuál iha rekursus umanus, hadi’a nível patrullamentu no vijilánsia nian, atunune kontribui ba reforsu seguransa públika nian.

Nia objetivu mós atu promove renovasaun jerasionál hosi instituisaun, hodi asegura kontinuidade no modernizasaun estrutura polísia nian. Rekrutamentu ida-ne’e mós ho objetivu atu reforsa reprezentasaun PNTL nian, atu nune’e bele garante forsa polísia ida ne’ebé reprezenta liután iha diversidade nasionál, ne’ebé fundamentál atu estabelese relasaun konfiansa no proximidade ho komunidade oioin.

Iha totál sei rekruta membru foun hamutuk na’in-500, ne’ebé 400 sei tama iha Kursu Formasaun Ajente no 100 iha Kursu Formasaun Ofisiál.

To’o ohin loron esforsu atu hetan tan konfirmasaun husi Komandu-Jerál PNTL, no Ministériu Interiór kona-ba asuntu ne’e maibé seidauk fó rezultadu. Tanba ne’e, ambiguidade kona-ba implementasaun rezolusaun ne’e sai nafatin preokupasaun ba parte barak, no dezafiu boot ida ba governu Timor-Leste hodi asegura prosesu rekrutamentu ida ne’ebé justu, nakloke no akomoda nesesidade interna no aspirasaun Polísia Nasionál nian.

relavante