G—NEWS (DILI) — Traballadór sira-nia direitu ba saláriu fulan-13, ka subsídiu anuál, hanesan hatuur iha Artigu 44. Dala ida tan sai kestionável. Traballadór hosi setór oioin reklama katak sira nunka simu sira nia saláriu fulan-13, maski serbisu tempu-tomak durante tinan ida. Keixa sira ne’e hato’o diretamente ba Mídia G-NEWS iha loron tersa-feira, (16/12/2025) no kinta-feira (18/12/2025).
Traballadór sira ne’ebé hetan entrevista mai hosi setór retallu, servisu, divertimentu, no komérsiu. Sira konkorda atu sai anónimu tanba preokupasaun kona-ba impaktu ba sira nia serbisu.
“Ami sempre servisu tuir oráriu no regulamentu kompañia nian, maibé kuandu tinan nia rohan to’o ona, saláriu fulan 13 ne’e hanesan promesa de’it,” traballadór ida hateten ba Mídia G-NEWS iha tersa (12/16/2025).
Nia hatete katak kada vez nia kestiona nia direitu, empreza sempre fó deskulpa ida ne’ebé diferente.
Artigu 44 esplísitu hateten katak traballadór hotu-hotu iha direitu atu simu subsídiu anuál ho valór mínimu saláriu mensál ida, ne’ebé tenke selu la tarde liu loron 20 fulan-Dezembru tinan kalendáriu ida-idak nian. Maibé, tuir traballadór sira, provizaun ida-ne’e dalabarak ignora no trata hanesan ida-ne’e hanesan de’it bónus adisionál ida.
Traballadór seluk ne’ebé ko’alia ho G-NEWS iha Kinta-feira (18 Dezembru 2025) hatete katak nia empreza reklama insolvénsia finanseira.
“Husu mai ami atu komprende situasaun empreza nian, maibé empreza nunka komprende ami nia situasaun,” nia hatete. “Hanesan ami nia direitu sira bele adia ba tempu indefinidu.”
Traballadór sira subliña katak saláriu fulan 13 tenke aplika ba traballadór hotu-hotu, la haree ba tipu negósiu. Maibé, iha prátika, empreza barak konsidera nafatin subsídiu anuál ne’e aplika de’it ba traballadór balun ka ba de’it empreza boot sira.
“Ami serbisu iha loja, no ami konsidera eskluidu hosi regulamentu,” traballadór divertimentu ida hatete ba Mídia G-NEWS, iha loron-tersa (16 Dezembru 2025).
“Maske lei nunka halo diferensa entre servisu fatin sira.”
Situasaun ne’e traballadór sira iha munisípiu Baucau mós sente. Sira afirma katak empreza barak iha área ne’e nunka selu saláriu fulan-13 no nunka hetan alerta ida ne’ebé klaru.
Aleinde la hetan saláriu, traballadór balun mós lamenta kona-ba prátika hasai saláriu fulan 13 nian, hodi fó razaun seguransa sosiál. Tuir sira, dedusaun ne’e halo lahó esplikasaun kle’an kona-ba baze legál.
“Bainhira selu saláriu fulan 13 nian, montante ne’e redús tiha ona, no ami nunka hetan detalle ruma,” traballadór ida hatete iha Kinta-feira (18 Dezembru 2025). “Ami husu de’it atu simu ida-ne’e.”
Kestaun seluk ne’ebé mosu mak kestaun sidadania. Tuir relatóriu, empreza balu argumenta katak traballadór estranjeiru, liuliu sidadaun Xinés sira, ladún hatene kona-ba saláriu fulan 13 nian iha sira nia rain, no tanba ne’e la aplika provizaun ne’e.
Traballadór sira konsidera razaun ida-ne’e laiha baze no kontráriu ho lei traballu doméstiku.
Traballadór sira hein katak KSTL (Konfederasaun Sindikatu Timor Leste) sei hala’o nia funsaun fiskalizasaun ho ativu liután, inklui hala’o divulgasaun públiku tinan-tinan kona-ba pagamentu obrigatóriu ba saláriu fulan 13 nian.
Sira mós husu atu kompañia ne’e hetan formasaun hodi prevene violasaun seluk ba Artigu 44.
“Ami la husu tan, ami hakarak de’it direitu sira ne’ebé maka hakerek ona atu hetan,” traballadór ida hatete.
To’o publikasaun informasaun ne’e, G-NEWS seidauk hetan konfirmasaun ofisiál ka esplikasaun husi KSTL relasiona ho traballadór sira-nia keixa kona-ba pagamentu saláriu 13 no alegasaun violasaun ba Artigu 44.º.

















loading="lazy" />